وَ لَقَدْ کَرَمْنا بَنی اَدَمَ وَ حَمَلْنهُم فِی الْبَرَ وَ اَلْبَحْرِ وَ رَزَقْنهُمْ مِن الطَیِّباتِ وَ فَضَلْنهُم عَلی کَثیرَ مِمِّن خَلَقْنا تَفْضِیلاً        آیه 70 سوره مبارکه اسرا

ما انسان ها را گرامی داشتیم، و آنها را در خشکی و دریا، ( بر مرکب های راهوار ) حمل کردیم و از انواع روزی های پاکیزه به آنها روزی دادیم و آنها را از بسیاری از موجوداتی که خلق کرده ایم، برتری بخشیده ایم.  همچنین در روایتی از حضرت امیرالمومنین خوانیم:

" خداوند عز و جل در ملائکه عقل را بدون شهوت نهاد و در حیوانات شهوت را بدون عقل قرار داد و در آدمیزاد، هر دو را قرار داد. پس هر کس عقلش بر شهوتش پیروز شود از فرشتگان بهتر است و هر کس شهوتش بر عقلش غالب گردد، از حیوانات پست تر است "

ای بندگان خدا؛ هم اکنون عمل کنید که زبان ها آزاد و بدن ها سالم و اعضاء و جوارح آماده اند و راه بازگشت فراهم و فرصت زیاد است، پیش از آنکه وقت از دست برود و مرگ فرا رسد، پس فرا رسیدن مرگ را حتمی بشمارید و در انتظار آمدنش به سر نبرید.

خطبه 196 نهج البلاغه

در نوشتار شماره قبل به سبب اعلام نام گذاری سال 1389 به سال " همت و کار مضاعف " از سوی مقام معظم رهبری مطالبی ارائه شد. البته بعد از فرمایشات نوروزی، معظم له در حرکتی نمادین در یکی از شرکت های بزرگ صنعتی کشور حضور یافته و با گرد آمدن مدیران ارشد اقتصادی و صنعتی، مجدداً به تبیین هدف تعیین و اعلام شده سال پرداختند.

بنابراین بایستی مباحث، در زمینه هدف مذکور، یعنی همت مضاعف و کار مضاعف بیش از پیش مطرح شود. حقیقتاً هم مهمترین راهکار برای حل بسیاری از مسائل و مشکلات اقتصادی و اجتماعی کشور در گرو همت مضاعف و کار مضاعف همگانی، اعم از فردی و جمعی، در تمامی بخش های خصوصی، تعاونی و دولتی است.در این شماره می خواهم بحث همت و تلاش فردی و اجتماعی را در کلام پیامر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) دنبال کنم. یک بار دیگر به سرلوحه این نوشتار یعنی آیه 70 سوره مبارکه اسراء در خصوص کرامت انسان ها و گرامیداشت شأن انسان ها در پیشگاه الهی و همچنین به فراز پایانی خطبه 196 امیر المؤمنین (ع) که گویاترین بیان برای استفاده از فرصت ها است، دقت فرمایید! انسان های سالم و بهره مند از سلامت جسمی، بایستی از تمامی زمان ها و فرصت ها بهره گیرند تا خدای ناکرده، عمرشان به بطالت و بیهودگی نگذارد، سلامت اعضاء و جوارح انسان، نعمتی بزرگ است که خدای متعال آنها را به رایگان در اختیار بندگان خود قرار داده است.اگر لحظه ای فکر کنیم، در می یابیم که چه ثروت هنگفتی در اختیار ماست. لطفاً فکر کنید که انسانی از دسـت، پا، چشم و گـوش و یا عضوی دیـگر از اعضاء بدن خود بی بـهره باشد، بـرای به دست آوردن سلامتی هر یک از اعضائش چقدر باید هزینه کند؟ آیا انسان حاضر است هر یک از اعضاء بدن خود را به قیمت زیاد بفروشد؟ یعنی ما به چه قیمتی حاضر خواهیم بود که یک چشم یا یک پای خود را به کسی دیگر بفروشیم و خود از آن عضو بی بهره باشیم.

آیا به این نعمت ها فکر کرده ایم و به این ثروت عظیمی که در اختیار داریم اندیشیده ایم؟ آیا ارزش این سرمایه را محاسبه کرده ایم؟در این قسمت بسیار مناسب است که در راستای یادآوری نعمت های الهی، فرازی از دعای عرفه را ذکر کرده تا ارزش سرمایه ها و نعمت های عنایت شده خداوندی را از زبان مبارک حضرت امام حسین (ع) درک نموده و از چشمه جوشان آب ولایت حسینی، جرعه ای بنوشیم. امید است که ما هم از سپاسگزاران  باشیم.

" ای معبود من، کدام یک از نعمت هایت را به شمار در آورده و یاد کنم، یا برای کدام یک از عطاهایت به سپاسگزاری اقدام کنم در صورتی که آنها، ای پروردگار من، بیش از آن است که حسابگران بتوانند آنها را بشمارند یا دانش حافظان بر آنها رسد.

پس از خدا آنچه را از سختی و گرفتاری از من دور کرده و بازداشتی، بیشتر بوده از آنچه برایم آشکار شد از: تندرستی و خوشی. و من گواهی دهم، خدایا به حقیقت و ایمان خودم و بدانچه تصمیمات یقینم، بدان بسته است و توحید خالص و بی شائبه خود و درون سرپوشیده نهادم و رشته های دید نور چشمانم و خطوط صفحه پیشانیم و رخنه های ( سوراخ های ) راه های نفسم و پرده های نرمه بینی ام و راه های پرده گوشم و آنچه بچسبد و روی هم قرار گیرد بر آن دو لبم و حرکت های تلفظ زبانم و محل پیوست کام ( فک بالایی ) دهان و آرواره ام و محل بیرون آمدن دندانهایم و محل چشیدن خوراک و آشامیدنی هایم و رشته عصب و مغز سرم و لوله ( حلق ) متصل به رگهای گردنم و آنچه در بر گرفته آن را، قفسه سینه ام و رشته های رگ قلبم و شاهرگ پرده دلم و پاره های گوشه و کنار جـگـرم و آنـچه را در بـر دارد. استخوان های دنده هایم و سربندهای استخوان هایم و انقباض عضلات بدنم و اطراف سرانگشتانم و گوشتم و خونم و موی بدنم و بشره پوستم و عصبم و ساقم و استخوانم و مغزم و رگهایم و تمام اعضاء و جوارحم و آنچه بر اینها یافته شده از دوران شیرخوارگیم و آنچه را زمین از من بر خود گرفته و خوابم و بیداریم و آرمیدنم و حرکتهای رکوع و سجود من ( گواهی دهم ) که اگر تصمیم بگیرم و بکوشم در طول قرون و اعصار بر فرض که چنین عمری کنم و خواهم شکر یکی از نعمت های تو را به جا بیاورم، نخواهم توانست جز به لطف خود که .... بخواهیم اندازه نعمت بخشی های تو را از گذشته و آینده به حساب در آوریم نتوانیم به شماره در آوریم ... "

دعای عرفه ترجمه آیت ا... مکارم شیرازی

آری در نظرمان نسبت به نعمت های با ارزش و با اهمیت، چون مفت و مجانی در اختیارمان قرار گرفته، بی اعتنا هستیم. اما اگر یک هدیه کوچک را از کسی دریافت کنیم، حاضر نخواهیم شد آن را به راحتی از دست بدهیم. اگر روزی یک اسکناس پنج هزار تومانی را گم کنیم تا پایان شب : با همه، بد رفتار و کم حوصلگی خواهیم کرد اما از نعمت بزرگ عمر و زندگی و سلامتی خود غافلیم.

امام علی علیه السلام در نامه 48 خطاب به یکی از کارگزاران حکومتی، سه نکته مهم را تأکید می نمایند:

1ـ " از دست رفته، بازگشتنی نیست ".

2ـ " صاحبان کارهای پسندیده خوشحالند و تأسف می خورند که چرا اعمالشان اندک است ".

3ـ " کسانی که مهار خویش در دست شیطان قرار داده اند، سخت پشیمانند ".

آری، ما بایستی از تمام لحظات زندگیمان و از همه فرصت هایمان استفاده کنیم تا خود و خانواده و جامعه، از فعالیت ما بهره مند و بارور شود.

بنابراین از جمله نعمت های بسیار ارزشمند برای هر فرد یا سازمانی، اشتغال به کار و تلاش است. بعضی از افراد منتظر شغل های خاصی هستند و تا بدان دست نیابند حاضر به انجام هیچ کار و خدمتی نیستند و این اشتباه بسیاری از دوستان و هموطنان ماست.اگر بیاموزیم که از فرصت های پیش روی خودمان، استفاده حداکثری کنیم، آنگاه بیکار بودن و گذراندن عمر را باطل خواهیم شمرد. خواهش می کنم به مطلب زیر توجه فرمایید: پس از رحلت جانگداز پیامبر عظیم الشأن اسلام و غصب حقوق الـهی و قـطعی امـیرالمؤمنین علـیه السـلام از احراز حکومت جهان اسلام توسط غاصبان و مصائب پیش آمده برای اهل بیت حضرت رسول الله (ص)، آن حضرت در خانه متوقف نشدند و خود را نه بیمار کردند و نه بیکار. شخصیتی به عظمت وصی پیامبر (ص)، 25 سال به تلاش و کار پرداختند تا حدی که حاصل چاه های حفر شده و نخلستان های ایجاد شده آن بزرگوار، هنوز در مدینه مورد استفاده و بهره برداری قرار دارد. تخصص و تبحر مولای ما در آگاهی از آبهای زیرزمینی، کشت و زرع مزارع و باغات مورد اذعان همه محدثین و سیره نویسان است.مولای ما، کار و کشاورزی و باغداری را برای رفع نیاز نیازمندان و همچنین خانواده خود کوچک نشمردند. اما ما که از دوستداران و شیعیان آن امام هستیم، چگونه می اندیشیم؟ آیا مغرور به خواندن چند کتاب نیستیم؟ و ...

تفکر و دقت در احادیث نبوی (ص) و علوی (ع)، موجب می شود تا از کلام قدسی آنان الهام گرفته و با عمل به آن، به زندگی خود برکت دهیم. استدعا می کنم خوانندگان عزیز به احادیث زیر توجه کنند:

کار و کوشش و اهمال و تنبلی در کلام پیامبر اسلام (ص) و علی (ع):

1) نهج الفصاحه ـ حدیث 709: خداوند کوشش را بر شما مقدر ساخته است، پس بکوشید.

2) نهج الفصاحه ـ حدیث 2227: نزد خداوند، افتادنی در راه کسب حلال، از یک سال شمشیر زدن بهتر است.

3) نهج الفصاحه ـ حدیث 2377: جهاد آن نیست که مرد در راه خدای بزرگ شمشیر زند، بلکه آن کس جهاد می کند که بارِ زندگی پدر و مادر و فرزند می برد. هر کس بار زندگی خویش می برد تا از مردم بی نیاز شود، جهاد می کند.

4) نهج الفصاحه ـ حدیث 1006: از اهمال بپرهیز. که تو برای امروز زنده ای نه برای فردا، اگر فردایی بود، فردا نیز مانند امروز باش و اگر فردایی نبود، پشیمان نخواهی بود.

5) نهج الفصاحه ـ حدیثه 1009: از دو صفت بپرهیز، ملالت و تنبلی. اگر ملول باشی، حق را تحمل نکنی و اگر تنبل باشی، از ادای حق باز مانی.

6) نهج الفصاحه ـ حدیثه 1205: اهمال ( سستی و به فردا انداختن کارها )، شعار شیطان است که آن را در دل مؤمنان می افکند.

دو حدیث دیگر از حضرت امیر المؤمنین علی (ع):

1) حدیث 678 از کتاب غرر الحکم:

 " تنبلی و کاهلی شکنجه روح است ".

2) حدیث 4285 غررالحکم:

 " به عمل، پاداش حاصل می شود نه با تنبلی ".

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 1390/03/3    | توسط: یاسرحبیبی    |    |
نظرات()